Nhiếp ảnh cơ bản (st) | Forum

Vip
jonjon tháng 8 '10
Message #1
Photography: bản thân cái tên đã nói lên khá nhiều về hình thứ nghệ thuật này. Không khó để nhận biết chữ photo có nghĩa là ánh sáng, và graphy có nghĩa là vẽ. Photography chính là "vẽ lên bằng ánh sáng" hay nói chính xác bằng khoa học thì là ghi lại hình ảnh bằng quang năng của các hạt photon ánh sáng. Cũng có lúc quá trình ghi ảnh đã được gọi bằng tên khác Heliography, trong đó Helios mang nghĩa mặt trời.

Lịch sử nhiếp ảnh bắt đầu từ khá lâu gắn liền với các phát minh khoa học nhưng bước tiến đáng chú ý nhất là khi Joseph Nicéphore Niépce người Pháp thực hiện thành công bức hình nóc nhà & chuồng bồ câu năm 1826. Để bức ảnh này nhà phát minh này đã mất 8 tiếng phơi sáng (!). Trước đó thì các phát minh như tìm ra chất bắt sáng, ống kinh v.v đã đặt nền móng cho nhiếp ảnh hiện đại. Srono còn nhớ có 1 cái chuyện là 1 nhà khoa học phơi miếgn tráng bạc ở ngoài sáng và có 1 chiếc lá rớt lên trên, và phát hiện ra miếng lá đã che sáng và tạo nên bức hình đầu tiên.

Trong suốt 200 năm gần đây nhiếp ảnh đã có những bước tiến chóng mặt. Từ những chiếc máy ảnh to lớn, quá trình rửa ảnh dài và phức tạp chỉ dành cho những nhà nghiên cứu, nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp, nhiếp ảnh đã tiến 1 bước dài khi trở thành một quy trình đơn giản, rẻ tiền cho mọi người. Những bước ngoặt lớn có thể kể đến việc chuyển hỗn hợp hóa chất ở dạng ướtt, tráng lên các miếng kính dễ vỡ để làm film (1851) sang sử dụng lớp tráng khô trên kính (1871) rồi dùng film cuộn trên giấy thay vì dùng các miếng thủy tinh cồng kềnh do Eastman (Kodak) sáng chế. 1914, Oscar Barnack của viện nghiên cứu Đức Leitz (Leica) đã phát triển ra chiếc máy ảnh sử dụng chuẩn 35mm đầu tiên. Chiếc máy ảnh Leica mà Barnack thiết kế ra này chính là nền móng, tạo nên một chuẩn mực camera phải như thế nào. Vừa rồi Leica cũng sản xuất lại chiếc máy limited edition Oscar Barnack để tưởng nhớ nhà sáng chế này. 1924, chiếc máy ảnh thương mại 35mm của Leica dựa trên thiết kế của Barnack ra thị trường và 25 năm sau đó chiếc máy SLR đầu tiên của Zeiss - Contax S - xuất hiện. Lịch sử nhiếp ảnh sang một trang hoàn toàn mới khi chiếc máy ảnh dSLR đầu tiên của Kodak ra đời năm 1991.

Ánh sáng - film/sensor.
Film là một hỗn hợp chất nhạy sáng chứa hợp chất của bạc. Các hạt bạc nằm trên lớp tráng của film. Khi ánh sáng chiếu lên bề mặt film, quá trình ghi ảnh sẽ diễn ra do các hạt film nhận được cường độ sáng khác nhau sẽ "cháy" ở các mức độ khác nhau. Quá trình này không khác nhiều trên các máy digital, các sensor hay chính là các tế bào quang điện cảm nhận được độ mạnh yếu của cường độ sáng khác nhau sẽ trả về các tín hiệu khác nhau. Tấm ảnh thu được chính là "bản đồ" các hạt film bị cháy hay tín hiệu thu được từ các tế bào quang điện sau khi xử lý. Để giải thích cụ thể từng quá trính thì sẽ phức tạp hơn (hóa chất tráng, hóa chất hãm, film emulsion layer, filter lọc màu, các filter trên sensor, v.v) nên sẽ không đề cập đến trong giới hạn bài viết này. Chỉ cần hiểu được: film và sensor lưu lại được hình ảnh do lượng ánh sáng từ vật mang tới. Trong bài này Srn cũng sẽ không đi sâu về tính toán vật lý mà có thể chỉ đưa con số. Ai thích có thể tự tìm hiểu thêm.

Vậy kiểm soát hình ảnh chính là việc kiểm soát lượng ánh sáng vào sensor/film . Giả sử đối với một bức ảnh cụ thể, ta phải có 1 lượng sáng nhất định vào film/sensor. Nếu lượng ánh sáng này thừa, ảnh sẽ thừa sáng, mất các chi tiết ở vùng sáng (highlight), hay còn gọi là *cháy*. Ngược lại, thiếu sáng, ảnh sẽ bị tốt, mất chi tiết vùng tối (shadow). Vậy nôm na là ta cần phải có 1 lượng ánh sáng chính xác. Có thể hiểu quá trình này giống như việc bơm nước vào bể chứa, khi ta cần 1 lượng nước nhất định.

Aperture/Khẩu độ
Là độ mở của ống kính, ống kính mở càng to thì ánh sáng vào càng nhiều hơn trong cùng 1 khoảng thời gian. Độ mở của ống kính thay đổi khi máy thay đổi hình dạng các lá thép trong ống kính.

Source:[/u]/www.shortcourses.com/images/b4ch1/aperture.jpg"]

[a href="http://nhiepanh.wackwall.com/ow_userfiles/18636/plugins/base/9-aperture.jpg"]


Hình minh họa ở trên giới thiệu rất trực quan: các mức mở của aperture nối tiếp nhau cho lượng sáng đi qua = 2 lần mức trước đó do đó thu được ảnh sáng/tối lệch nhau 2 lần. Mỗi mức này gọi là 1 stop của ánh sáng. (các hình trên thu được trong điều kiện shutter speed không đổi).
Quay lại với ví dụ về bể nước, vòi nước to gấp 2 thì sau 1 thời gian nhất định mức nước sẽ gấp 2.













Shutter speed
Là thời gian phơi sáng của film và sensor, thời gian càng lâu thì ánh sáng vào càng nhiều. Cái này được kiểm soát bằng shutter - màn trập trên máy ảnh hoặc trên ống kính.

Source:Source:[/u]/www.shortcourses.com/images/b4ch1/shutterspeed.jpg"]

[a href="http://nhiepanh.wackwall.com/ow_userfiles/18636/plugins/base/10-shutterspeed.jpg"]


Tương tự, với khoảng thời gian gấp 2 -> ánh sáng thu được sẽ gấp 2. Mỗi mức này cũng là 1 stop. Với cái bể nước, nếu mở vòi lâu gấp 2, với cùng 1 kích thước vòi nước -> ta thu được lượng nước gấp 2.
Bài viết được sửa bởi jonjon tháng 8 '10
Vip
jonjon tháng 8 '10
Message #2
[b]
Độ nhạy sáng của film - ISO/ASA: [/b]
Có 2 chuẩn chỉ độ nhạy sáng là ISO (quốc tế) và ASA (của hộ nhiếp ảnh Mỹ) để chỉ độ nhạy sáng của film. Trong 2 chuẩn này thì ISO được phổ biến hơn mặc dù có thể convert qua lại dễ dàng vì sử dụng ISO dễ tính toán hơn. Đơn giản và dễ nhớ ISO200 sẽ cho nhạy sáng gấp đôi ISO100 và gấp 4 lần ISO50.
Các mức ISO chính 50 100 200 400 800 1600. Các bước này cũng chênh nhau 1 stop ánh sáng. Có nghĩa là mức sau nhạy sáng gấp 2 lần mức trước và bằng 1/2 mức sau.

Độ nhạy sáng của film được quyết định do thành phần hóa học và kích thước của hạt bạc trên film. Do đó với film có ISO cao thì các hạt film - grain - trên ảnh sẽ lớn hơn. Trên digital thì ISO cao sẽ dẫn đến noise trong ảnh. Cần lưu ý là noise không hoàn toàn giống grain. Grain đôi khi được chọn để thể hiện ý đồ của người chụp nhưng noise thì luôn được các hãng máy ảnh cố gắng tránh.

Đối với máy ảnh số thì mỗi hãng có 1 công nghệ xử lý noise khác nhau nên mức noise trên cùng 1 ISO là khác nhau. Tuy nhiên, có 1 rule of thumb đó là trên cùng 1 công nghệ thì kích thước sensor càng lớn và mật độ pixel càng nhỏ càng làm giảm noise.


[b]Mối quan hệ giữa A T ISO: [/b]
Ta có thể thấy các yếu tố A T ISO đều có thể thay đổi được lượng sáng bức ảnh sẽ nhận được. Ta có thể tăng 1 stop ở 1 trong 3 yếu tố này rồi giảm 1 stop ở 1 yếu tố khác để vẫn thu được lượng sáng tương đương. VD 1 bức ảnh đúng sáng ở ISO200, f/5.6, 1/200s. Bức ảnh này vẫn đúng sáng nếu chụp ở:
+ ISO100, f/4, 1/200s
+ ISO200, f/4, 1/400s
+ ISO100, f/5.6, 1/100s.
+ ISO50, f/4, 1/100s
v.v.

(nói thêm 1 chút: đối với film thì exposure không phải lúc nào cũng là linear mà phụ thuộc vào tính chất film, đối với long exposure đôi khi việc bù thêm +1/2 +2/3 stop là cần thiết :D)


Trên các máy đo sáng ngày xưa, giá trị exposure đo được ở đơn vị Ev (exposure value). Từ đơn vị Ev này sẽ có 1 bảng quy đổi ra các giá trị A T ISO tương ứng.


src: http://www.philmalpas.com

Chẳng hạn ta muốn 1 bức ảnh nhận được lượng sáng Ev = 12, ta có thể có đến hàng chục kết hợp giữa các setting trên máy ảnh. Sáng tạo của người chụp cũng là ở chỗ này. Và việc thay đổi các yếu tố A T ISO như vậy ảnh hưởng đến bức ảnh thế nào?

[b]Ảnh hưởng của A T ISO[/b]
[b]Aperture:[/b] ngoài việc kiếm soát lưởng ánh sáng vào ảnh, Aperture ảnh hưởng đến độ sâu của trường nét trong ảnh (DOF). Aperture càng nhỏ thì vùng nét càng sâu và ngược lại. Do đó có 1 rule of thumb khác là: khi chụp chân dung, aperture lớn sẽ giúp background mờ làm chân dung nổi bật. Ngược lại, khi chụp landscape thì aperture nhỏ sẽ giúp mọi chi tiết trong ảnh (background, foreground) đều nét.

Time:[/b] thời gian mở cửa sập ảnh hưởng đến chuyển động trong ảnh. Ở 1/500s chiếc ô tô sẽ gần như không chuyển động trên đường, nhưng ở 1/2s, ta có thể cảm giác được chuyển động của ô tô do motion blur.
Ngoài ra cũng cần lưu ý time để tránh handshake. Rule of thumb khác là không nên cầm máy chụp (không có tripod) ở tốc độ thấp hơn 1/focal length. VD: chụp bằng lens 50mm thì không nên handheld ở tốc độ chậm hơn 1/50s. Trong trường hợp lens hay máy có hỗ trợ chống rung thì tùy theo hệ thống chống rung hỗ trợ bao nhiêu exposure stop mà tốc độ thấp nhất có thể cầm máy thay đổi. Có 1 số technique để có thể handheld vượt qua giới hạn khuyến cáo ở trên, mọi người có thể bổ sung sau.


src: http://www.idigitalphoto.com

[b]ISO: [/b] như đã nói ở trên, ISO ảnh hưởng đến grain của ảnh film và noise của ảnh số.


src: http://www.cameratown.com/
Bài viết được sửa bởi jonjon tháng 8 '10
Admin
Lekima tháng 9 '10
Message #3
xuanha_ng tháng 12 '10
Message #4
Cảm ơn bác đã chia sẻ, lúc nào có thời gian xin gặp bác để được chỉ bảo thêm
cuoptrengianmuop tháng 12 '10
Message #5
phải lúc nào có thật nhiều thời gian hãy gặp ông ý bạn nhé!
advertisement